Landgravin
Slechts 24 jaar leefde Elisabeth, doch vier jaar na haar overlijden werd ze al heilig verklaard (Paus Gregorius IX in 1235 te Péouse); overigens zeven jaar na degene wiens leefregel ze trouw volgde: St. Fransiscus van Assisi. Elisabeth werd geboren in Presburg, de residentie van de Hongaarse koningen in Bratislava/Slowakije. Om politieke redenen stond men haar al op vierjarige leeftijd af als toekomstige bruid aan de zoon van de landgraaf van Thüringen en Hessen. Elisabeth werd vervolgens samen met haar toekomstige echtgenoot, Ludwig IV, op de Wartburg nabij Eisenach opgevoed. Toen Elisabeth dertien jaar was trouwde zij met Ludwig. Het huwelijk was van een volmaakte toegewijdheid. Wel maakte Ludwig zich dikwijls zorgen over de overdreven devotie van zijn jonge vrouw, die ’s nachts herhaaldelijk opstond om naast haar bed langdurig te bidden.

Rozenwonder
Elisabeth had een bijzondere affectie voor de armen, die zij opzocht in Eisenach en in de wijde omgeving. Zij bracht hun voedsel en geld, alles zeer tegen de zin van de hofhouding en haar schoonmoeder. Zelf at ze zo sober mogelijk en probeerde ze haar omgeving te overtuigen dat dit voor een oprechte Christen de enig juiste instelling was. Bij haar tochten naar en in de stad ontmoette zij ook vele zieken. Zij verzorgde ze dikwijls persoonlijk, tot schrik en afkeer van haar omgeving. Haar man sterkte haar in deze edelmoedige houding en het ligt voor de hand dat verhalen die de ronde gingen op den duur uitvloeiden tot wonderen, die haar heiligverklaring hebben ondersteund. ‘Eens was zij langs een bergpad op weg naar Eisenach toen zij haar man met enkele jachtgenoten te paard plotseling op een kruispunt van wegen ontmoette. Onder haar wijde mantel droeg zij levensmiddelen, die bestemd waren voor de armen en zieken. Ludwig vroeg wat zij onder haar mantel verborgen hield, waarop deze opengeslagen werd en wat bleek, het voedsel was veranderd in witte en rode rozen’. Bij afbeeldingen van Elisabeth wordt daarom altijd herinnerd aan dit wonder met de rozen.

Weduwe
De jonge landgraaf stierf in 1227 op weg naar het Heilige land tijdens de vijfde Kruistocht. Een jaar later trok Elisabeth zich terug in een klooster in Marburg aan de Lahn, omdat haar leven op de Wartburg ondragelijk was geworden mede door toedoen van haar hofhouding en haar schoonmoeder. Elisabeth riep ernstige bezwaren op bij deze landgravin Sophie, die haar extreme devotie-neigingen en haar aversie tegen het weelderige en drukke leven op de Wartburg niet deelde.

In Marburg aan de Lahn stierf ze op 24-jarige leeftijd in 1231, vermoedelijk aan longtuberculose.



Elisabethkapel

Jong, volop in verwachting slaat
de Zijp haar tenten op onder het dak
van het huis genoemd

naar ene Elisabeth van Thüringen,
naam ontleend aan Elsjeba, vrouw van Zacharias,
moeder van Johannes, nicht van Maria

reeds op jaren en verwachtingsvol
een naam die staat voor de Ene
op wie ik vertrouw.

Gebouwd op een wal opgestuwd door het ijs
aan de oevers van de Rijn
smeltwater, overvloedig stromend.

Klinkt binnen haar muren
het Hooglied, worden woorden overwogen,
wijs gehouden en wijsheid gepredikt.


Lammert Hoeve